Pogadanka na temat "Poprawna wymowa".

Wersja do wydruku

„Pomoc w osiąganiu przez dziecko pełnej dojrzałości szkolnej. Poprawna wymowa  warunkiem sukcesów w nauce.”

Koniec wieku przedszkolnego i pierwsze lata pobytu  w szkole są okresem szczególnie istotnym dla dalszego rozwoju dziecka. Jeszcze przed przekroczeniem progu szkolnego dzieci mają „swój” stosunek do szkoły ukształtowany głównie przez rodziców lub rodzeństwo.

Często słyszy się jak rodzice mówią: „Zobaczysz pójdziesz do szkoły to skończy się próżniactwo”. W ten sposób dziecko nabiera do szkoły niechęci, bo będzie ona ograniczała jego wolność. Czy nie lepiej mówić o szkole np.: „Pójdziesz do szkoły nauczysz się czytać, pisać, poznasz jak piękny i ciekawy jest świat.” Jeśli rodzice w ten sposób przedstawiają szkołę, dziecko ma do niej nastawienie pełne ciekawości, zainteresowania, pozytywnego niepokoju.

Aby dziecko rozpoczęło naukę musi osiągnąć dojrzałość szkolną. A więc rozwój psychomotoryczny dziecka powinien być taki, aby było przygotowane do zdobywania wiadomości i umiejętności przewidzianych do realizacji w klasie I.

Poza tym zadaniem „zerówek” jest wyrównanie, czyli kompensacja braków. Ponieważ dzieci pochodzą z różnych środowisk, maja one obowiązek chodzić do „0”, aby ich start w szkole był w miarę równy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach wypełnianie obowiązku szkolnego może być przyspieszone lub odroczone o jeden rok.

Badania wykazują, że 20% dzieci przeżywa trudności z włączeniem się w pracę szkoły. Odchylenia od normalnego rozwoju są przyczyną zaburzeń wyrażających się w zachowaniu  dziecka i obniżeniu jego funkcji percepcyjno – motorycznych. Dzieci takie mają trudności w dokonywaniu prawidłowej analizy i syntezy: wzrokowej, słuchowej i kinestetyczno – ruchowej, co jest niezwykle istotne w opanowaniu czytania, pisania i liczenia.

W przypadkach, gdy zaburzenia te nie są wyrównane, stają się źródłem poważnych trudności nie tylko w pierwszych latach pobytu dziecka w szkole, ale i w dalszych klasach, co powoduje liczne niepowodzenia, a nawet załamania w karierze szkolnej, rzutując na dalszą drogę życiową.

Istotny wpływ na rozwój ogólny dzieci, a w szczególności na sferę społeczno- moralną i intelektualną oraz na karierę szkolną ma przede wszystkim środowisko rodzinne. Na drugim miejscu znajdują się czynniki dydaktyczno- pedagogiczne ( programy, treści, metody nauczania w szkole ), następnie nauczyciel, jako osoba znacząca dla małych dzieci oraz grupy rówieśnicze.

Taka hierarchia czynników oddziaływujących na psychofizyczny rozwój uczniów tłumaczy się tym, że dzieci pochodzące z rodzin prawidłowo spełniających swoje funkcje opiekuńczo- wychowawcze są lepiej rozwinięte intelektualnie, emocjonalnie, społecznie, fizycznie, a co za tym idzie mają dobry start przy rozpoczynaniu nauki, a przebieg ich kariery szkolnej jest pomyślny.

Wyrównywanie zaburzeń powstałych na podłożu biologicznym staje się możliwe tylko w warunkach intensywnej opieki rodziny nad dzieckiem i bardzo ścisłego jej współdziałania z pracownikami szkoły, którzy organizują zajęcia terapeutyczne. Wysiłki szkoły zmierzające do wyrównywania niedoborów rozwojowych lub zaburzeń w funkcjonowaniu dziecka nie przynoszą efektów bez współdziałania środowiska rodzinnego.

Dla optymalnego intelektualnego rozwoju dzieci wpływ mają następujące czynniki:

  1. Zainteresowanie rodziców dziećmi. Częste rozmowy, odpowiadanie na pytania nurtujące dzieci.
  2. Miłość, akceptacja, spójność rodziny wywierają wpływ nie tylko na uczuciową sferę, ale i na intelektualną.
  3. Zbyt silna emocjonalna zależność wytworzona przez rodziców wobec dzieci opóźnia ich rozwój intelektualny.
  4. Na rozwój mowy i sprawność czytania decydujący wpływ wywiera zainteresowanie dorosłych czytelnictwem.
  5. Intelektualnemu rozwojowi sprzyja utrzymywanie przez rodzinę kontaktów z szerszym otoczeniem : odwiedzanie wystaw, muzeów, chodzenie na koncerty, itp.

Właściwy stosunek do obowiązków szkolnych jest jednym z zasadniczych warunków pomyślnego przebiegu procesu dydaktyczno- wychowawczego Aby stać się dobrym uczniem dziecko musi w sposób staranny i odpowiedzialny wykonywać swoje obowiązki szkolne, przyswajać wiedzę ze zrozumieniem, przezwyciężając trudności.

Postępowanie takie zależy od jakości pracy dydaktyczno – wychowawczej, motywacji jaką u dziecka wytworzyła rodzina, oraz od innych cech osobowości ucznia. Dlatego też nie u wszystkich dzieci jednakowo szybko i trwale kształtuje się pożądany stosunek do obowiązków szkolnych.

Warunkiem niezbędnym osiągnięcia przez dziecko pełnej dojrzałości szkolnej jest prawidłowo rozwinięta mowa zarówno pod względem fonetycznym jak i leksykalnym. Dziecko powinno posiadać taki zasób słów, aby w wyraźny, zrozumiały dla otoczenia sposób mogło wyrazić swoje myśli, uczucia, dążenia. Dziecko 6-letnie powinno poprawnie artykułować wszystkie głoski polskie.

Najczęstszymi wadami wymowy występującymi u dzieci 6-letnich są:

  • parasygmatyzm, czyli zamiana głosek szeregu szumiącego (sz,ż,cz,dż) na głoski szeregu syczącego (s,z,c,dz), lub odwrotnie,
  • pararotacyzm, czyli zamiana głoski „r” na „l” , „j” lub „y”,
  • międzyzębowa artykulacja głosek dentalizowanych (jednego lub kilku szeregów)
  • boczna artykulacja głosek dentalizowanych,
  • jąkanie
  • mowa bezdźwięczna

Każde dziecko 6-letnie,  u którego wykryto wadę wymowy powinno być objęte opieką logopedyczną. Korekcja wad wymowy zapobiegnie popełnianiu błędów w pisaniu. Bardzo ważna jest także sfera emocjonalna. Dzieci z wadami wymowy niechętnie zgłaszają się do odpowiedzi, wstydzą się zabierać głos w rozmowach z rówieśnikami, boją się, że zostaną wyśmiane. Zarówno rodzice, jak i nauczyciele powinni zadbać o to, by dziecko rozpoczynało naukę w klasie pierwszej z prawidłowo rozwiniętą mową. Chodzi przy tym nie tylko o bogaty-na miarę wieku-zasób słownikowy, o logiczną, składniową i gramatyczną formę wypowiedzi, ale też o czystą i wyraźną wymowę.